Perkutana endoskopska gastrostoma (PEG)

je interventna endoskopska procedura kojom se plasira nutritivna (za ishranu) stoma u želudac kombinacijom endoskopske procedure i kreiranjem minimalnog otvora na koži prednjeg trbučnog zida.

Intervenciju izvode naši eksperti iz oblasti gastrointestinalne hirurgije, koji su zbog svog dosadašanjeg višegodišnjeg profesionalnog rada visoko priznati u domaćoj i međunarodnoj stručnoj javnosti.

prof. dr

Aleksandar Simić

specijalista opšte hirurgije

gastrointestinalni hirurg

doc. dr

Predrag Sabljak

specijalista opšte hirurgije

gastrointestinalni hirurg

asist. dr

Ognjan Skrobić

specijalista opšte hirurgije

gastrointestinalni hirurg

asist. dr

Dejan Veličković

specijalista opšte hirurgije

gastrointestinalni hirurg

dr

Vladimir Šljukić

specijalista opšte hirurgije

gastrointestinalni hirurg

Indikacije

  • Privremeni ili trajan poremećaj akta gutanja,
    • pacijenti nisu u stanju da nadoknade dnevne potrebe za tečnošću, hranom i energijom
    • neophodna normalna funkciju želuca (smanjen rizik od aspiracije hrane i tečnosti u traheobronhijalno stablo)
    • U odnosu na nazogastričnu sondu PEG omogućava znatno veći komfor pacijentu i eliminiše rizik od komplikacija koje mogu nastati usled produžene ishrane preko NGS (erozivni ezofagitis, peptične stenoze, kao i dekubitalne rana na nosu)
  • Neoplazme usne šupljine, orofarinksa i jednjaka koje su prolazne za endoskop
  • neurološke bolesti koje mogu dovesti do difagičnih odnosno afagičnih smetnji (moždani udar, multipla skleroza, Parkinsonova bolest, tumori mozga, neonatalne encefalopatije, amiotrofična lateralna skleroza i demencija)
  • Pojedina neurohirurška stanja
  • Povrede i opekotine regije glave i vrata

Tehnika izvođenja

  • Trajanje oko 15 minuta, ne zahteva opštu anesteziju, već samo analgo-sedaciju, i lokalnu anesteziju.
  • Može se načiniti kod bolesnika teškog zdravstvenog stanja na krevetu, ali i kod ambulantnih bolesnika, koji se zbog toga ne moraju hospitalizovati.
  • Lokalni anestetik / lidokain koristi se za infiltraciju trbušnog zida, a u obliku spreja za lokalnu anesteziju zida farinksa.
  • Pulsna oksimetrija predstavlja rutinski monitoring bolesnika, a prema potrebi i EKG.
  • Od tehnika plasiranja PEG-a najčešće se primenjuje „pull“ ili tzv. „potezna“ PEG:
    • Početna faza je dijagnostička EGDS, kojim se ujedno insuflira vazuh u cilju distenzije želuca i podizanja prema abdominalnom zidu.
    • Transluminacija omogućava markiranje mesta na koži gde je prednji zid želuca najbliži trbušnom zidu, a između njih nema drugih struktura, pa je zato taj deo kože najintenzivnije osvetljen.
    • Nakon manje incizije, u lumen želuca se uvodi vodič kateter kroz koji se plasira konac, koji se potom EGDS-om izvuče kroz usta. Potom se konac pričvrsti za tubus za ishranu (poliuretanski ili silikonski, debljine 18F – 28F).
    • Povlačenjem natrag prema želucu, tubus se izvuče kroz prednji zid želuca i trbušnog zida na kožu, a nakon provere položaja gastroskopom, učvrsti retencionim mehanizmom. Intervencija se završva postavljanjem ventila i adaptera na tubus, čime se omogućava hranjenje bolesnika.

Ishrana putem PEGa

  • Postoperativno se ordiniraju antibiotici 48 sati.
  • Sa hranjenjem se može započeti 12 do 24 sata od intervencije.
  • PEG omogućava pacijentu da se po potrebi i sam hrani, uzima neophodne lekove i da sam održava higijenu stome i katetera.
  • Za ishranu preko preko stome najbolje je koristiti industrijski pripremljenu hranu, odnosno hranu i rastvore za enteralnu ishranu.
  • Načini ishrane:
    • Kontinuriani režim – potrebno je koristiti specijalne pumpe koje omogućavaju precizno doziranje. (Alternativa je da se hrana pušta “kap po kap” bez pumpe, pod dejstvom silom gravitacije.)
    • Intermitentni režim – hrana se unosi kroz stomu špricem, uz poštovanje ritma uobičajenih obroka.
  • Ukoliko hrana za enteralnu ishranu nije dostupna, moguća je primena pasirane razvodnjene hrane preko velikih špriceva (60ml) koji se preko konektora spajaju sa kateterom za ishranu.

Nega PEGa

  • Čišćenje sterilnim fiziološkim rastvorom, sušenje područja okolne kože gazom, kao i redovno ispiranje tubusa vodom.
  • Nakon 10-ak dana po inserciji PEG-a, aseptičko previjanje više nije potrebno.
  • Nakon što rana zaraste, dnevno pranje sapunom i vodom predstavlja osnovni vid nege gastrostome.
  • Edukacija pacijenta i osoblja, odnosno onih koji vrše negu gastrostome predstavlja osnovni način da se umanje problem sa kateterima kao i eventualne komplikacije.