Manometrija jednjaka visoke rezolucije

Manometrija jednjaka je visoko specijalizovani pregled kojim se procenjuje funkcija jednjaka i njegovih sfinktera (gornjeg i donjeg). Izvodi se kod sumnje na funkcionalna oboljenja jednjaka, odnosno kada postoje simptomi poput otežanog gutanja odnosno bolova iza grudne kosti. Takođe manometrija predstavlja i važan pregled u pripremi bolesnika za antirefluksnu hiruršku proceduru.

Ovaj pregled se izvodi kada prethodna dijagnostika (rendgengrafija jednjaka, endoskopija gornjeg digestivnog trakta) nisu ukazali na postojanje poremećaja ili u cilju dopune dijagnostike kada već postoji jasno dokazano funkcionalno oboljenje jednjaka, ali je neophodno ga potvrditi ili ustanoviti specifičnosti istog (na primer, potvrđivanje i određivanje podtipa ahalazije).

Pregled se izvodi plasiranjem tankog katetera kroz nos u jednjak i želudac. Na svom vrhu ovaj kateter ima posebne senzore za merenje pritiska. Pravilnim plasiranjem i postepenim izvlačenjem katetera lekar dobija sliku na računaru koji posebnim softverskim programom obrađuje podatke koji se mere manometrijskim aparatom.

Danas se u savremenoj dijagnostici funkcionalnih oboljenja jednjaka koriste stacionarna ezofagealna manometrija, kao i manometrija visoke rezolucije.

Indikacije

  • Simptomi
    • otežano gutanje – prethodna dijagnostika (rendgengrafija jednjaka, endoskopija gornjeg digestivnog trakta) nije ukazala na postojanje organskog poremećaja
    • bolovi iza grudne kosti – prethodna dijagnostika (kardiološki pregled, rendgengrafija jednjaka, endoskopija gornjeg digestivnog trakta) nije ukazala na postojanje organskog poremećaja
  • Sumnje na funkcionalna oboljenja jednjaka
    • ahalazija
    • segmentni spazam jednjaka
    • hipertenzivni DES
    • sekundarni poremećaji motiliteta jednjaka (kod sistemskih bolest - skleroderma, dermatomiozitis, oboljenja vezivnog tkiva, dijabetes ili alkoholna neuropatija)
  • Potvrda ili određivanje specifičnosti funkcionalnog oboljenja
  • Priprema bolesnika za antirefluksnu hiruršku proceduru
  • Procena odgovora na načinjenu hiruršku proceduru
  • Otkrivanje razloga i procena evntualnog neuspeha hirurške procedure

Tehnika pregleda

  • Stacionionarna (konvencionalna) manometrija jednjaka
    • Sprovodi se korišćenjem specijalnih katetera koji u sebi imaju senzore koji su izrazito osetljivi na pritisak.
    • Manometrijski kateter povezan je sa softverskim sistemom u kojem se reprodukuje merenje.
    • Kateter sa senzorima se plasira kroz nos u želudac i potom se izvlači za po 1cm.
    • Povlačenem katetera prvo se određuje ukupna i intraabdominalna dužina donjeg sfinktera – DES-a, kao i njegov bazalni pritisak.
    • Potom se svi senzori pozicioniraju u telu jednjaka čime se procenjuje funkcija merenjem visine, dužine i karaktera amplituda kontrakcija peristaltike tela jednjaka, kao odgovora na 10 sukcesivnih bolusa 5 ml vode u intervalima od po 30 sekundi.
    • Konvencionalno manometrijsko ispitivanje završava se merenjem bazalnog pritiska i relaksacije gornjeg sfinktera – GES-a.
  • Manometrija jednjaka visoke rezolucije
    • kateteri imaju daleko gušće raspoređene senzore za merenje pritiska (na svakih 1cm), značajno veći broj senzora (36 kod većine sistema), kao i unapređenu softversku prezentaciju.
    • Ova tehnologija određuje prostorno-vremensku "mapu" koja daje slikovit prikaz celokupne funkcije jednjaka i oba sfinktera.
    • Sama tehnika izvođenja kao i interpretacija nalaza su tehnički manje zahtevni od stacionarne.